Sunday, 5 December 2021

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 21: 29-33

 

ವಹ್ನಿಂ ವಿವಿಕ್ಷನ್ತಮಮುಂ ನಿವಾರ್ಯ್ಯ ಯಯೌ ಸವಿಪ್ರಃ  ಸಹಫಲ್ಗುನೋ ಹರಿಃ ।

ಆಶಾಮುದೀಚೀಂ ಬೃಹತಾ ರಥೇನ ಕ್ಷಣೇನ ತೀರ್ತ್ತ್ವೈವ ಚ ಸಪ್ತವಾರಿಧೀನ್             ॥೨೧.೨೯॥

ಆನಂತರ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ಉದ್ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನ,

ಹಾಗೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅವನ ತಡೆದ ಸಕಲನಿಯಾಮಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಬೃಹತ್ ರಥವನ್ನೇರಿದ,

ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲಿ ಕ್ಷಣದಿ ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳ ದಾಟಿ ತೆರಳಿದ.

 

ದದುಶ್ಚ ಮಾರ್ಗ್ಗಂ ಗಿರಯೋsಬ್ಧಯಸ್ತಥಾ ವಿದಾರ್ಯ್ಯ ಚಕ್ರೇಣ ತಮೋsನ್ಧಮೀಶಃ ।

ಘನೋದಕಂ ಚಾಪ್ಯತಿತೀರ್ಯ್ಯ ತತ್ರ ದದರ್ಶ ಧಾಮ ಸ್ವಮನನ್ತವೀರ್ಯ್ಯಃ             ॥೨೧.೩೦॥

ಅವರಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು ಪರ್ವತ ಸಮುದ್ರಗಳು,

ಕೃಷ್ಣಚಕ್ರ ಭೇದಿಸಿತು ದಟ್ಟವಾದ (ಅಂಧತಮಸ್ಸು) ಆ ಕತ್ತಲು.

ಕೃಷ್ಣ ದಾಟಿಸಿದ ಘನೋದಕವನ್ನು ಕೂಡಾ,

ತನ್ನ ಅಪ್ರಾಕೃತವಾದ ಧಾಮವನ್ನು ಕಂಡ.

 

ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ದೂರೇ ಸರಥಂ ಸವಿಪ್ರಂ ಪಾರ್ತ್ಥಂ ಸ್ವರೂಪೇ ದ್ವಿಚತುಷ್ಕಬಾಹೌ ।

ಸಮಸ್ತರತ್ನೋಜ್ಜ್ವಲದಿವ್ಯಭೂಷಣೇ ವಿವೇಶ ನಿತ್ಯೋರುಗುಣಾರ್ಣ್ಣವೇ ಪ್ರಭುಃ             ॥೨೧.೩೧॥

ಕೃಷ್ಣ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರಿದ್ದ ರಥವ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ,

ಅಷ್ಟಬಾಹುಗಳ ರತ್ನಖಚಿತ ಭೂಷಣಗಳ ಮೂಲ ರೂಪ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ.

 

ಸಹಸ್ರಮೂರ್ದ್ಧನ್ಯುರುಶೇಷಭೋಗ ಆಸೀನರೂಪೇsಮಿತಸೂರ್ಯ್ಯದೀಧಿತೌ ।

ರಮಾಸಹಾಯೇ ತಟಿದುಜ್ಜ್ವಲಾಮ್ಬರೇ ಮುಕ್ತೈರ್ವಿರಿಞ್ಚಾದಿಭಿರರ್ಚ್ಚಿತೇ ಸದಾ             ॥೨೧.೩೨॥

 

ಸ್ಥಿತ್ವೈಕರೂಪೇಣ ಮುಹೂರ್ತ್ತಮೀಶ್ವರೋ ವಿನಿರ್ಯ್ಯಯೌ ವಿಪ್ರಸುತಾನ್ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ।

ಸುನನ್ದನನ್ದಾದಯ ಏವ ಪಾರ್ಷದಾಸ್ತೇ ವೈಷ್ಣವಾ ಭೂಮಿತಳೇ ಪ್ರಜಾತಾಃ             ॥೨೧.೩೩॥

ಅನಂತ ತಲೆಗಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮುಕ್ತಶೇಷನ ಮೈಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ,

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿತಿಯಿರದ ಸೂರ್ಯರ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ.

ಮಿಂಚಿನಂತಹಾ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೊಟ್ಟಿದ್ದ,

ಮುಕ್ತಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ,

ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಕೃಷ್ಣ ಆ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯ ಹೊಂದಿದ,

ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಬಂದ.

ಸುನಂದ, ನಂದ, ಕುಮುದ, ಕುಮುದಾಕ್ಷ ಎಂಬುವರು ವಿಷ್ಣುಲೋಕ ಪಾಲಕರು,

ಅವರುಗಳೇ ವಿಪ್ರಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ನಂತರ ಮಾಯವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವರು.

[Contributed by Shri Govind Magal]

Thursday, 2 December 2021

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 21: 23-28

[ದೇವರು ಅರ್ಜುನನ ಜೊತೆಗೆ ಬಲರಾಮ-ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ-ಅನಿರುದ್ಧ ಇವರನ್ನು ಏಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ:]

ನ್ಯಯೋಜಯತ್ ತತ್ಸಹಾಯೇ ಯಶಸ್ತೇಷ್ವಭಿರಕ್ಷಿತುಮ್ । 

ಪ್ರಿಯೋ ಹಿ ನಿತರಾಂ ರಾಮಃ  ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾನು ಚ ತಂ ಸುತಃ          ॥೨೧.೨೩॥

 

ಅನಿರುದ್ಧಃ ಕಾರ್ಷ್ಣ್ಣಿಮನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾದ್ ಯೋsಜನಿಷ್ಟ ಹಿ ।

ರುಗ್ಮಿಪುತ್ರ್ಯಾಂ ರುಗ್ಮವತ್ಯಾಮಾಹೃತಾಯಾಂ ಸ್ವಯಮ್ಬರೇ      ॥೨೧.೨೪॥

ಬಲರಾಮ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧಾದಿಗಳಿಗೆ ಅಪಕೀರ್ತಿ,

ಬಾರದೇ ಯಶಸ್ಸು ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಲೆಂಬುದು ಕೃಷ್ಣನೀತಿ,

ಅವರನ್ನು ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಕಳಿಸದಿದ್ದುದು ಅದೇ ರೀತಿ.

ಕೃಷ್ಣಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಲುಪ್ರಿಯರಿವರು -ಬಲರಾಮ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ,

ಈ ಅನಿರುದ್ಧ ;ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸ್ವಯಂವರದಿ ಕದ್ದು ತಂದ ರುಗ್ಮವತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ.

 

ರತಿರೇವ ಹಿ ಯಾ ತಸ್ಯಾಂ ಜಾತೋsಸೌ ಕಾಮನನ್ದನಃ ।

ಪೂರ್ವಮಪ್ಯನಿರುದ್ಧಾಖ್ಯೋ ವಿಷ್ಣೋಸ್ತನ್ನಾಮ್ನ ಏವಚ  ॥೨೧.೨೫॥

 

ಆವೇಶಯುಕ್ತೋ ಬಲವಾನ್ ರೂಪವಾನ್ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ ।

ತಸ್ಮಾತ್ ತಾಂಸ್ತ್ರಿನೃತೇ ಕೃಷ್ಣಃ ಪಾರ್ತ್ಥಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಣಾತ್   ॥೨೧.೨೬॥

 

ನ್ಯಯೋಜಯತ್ ಸೂತಿಕಾಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಾಃ ಸ ಚ ಫಲ್ಗುನಃ ।

ಅಸ್ತ್ರೈಶ್ಚಕಾರ ದಿಗ್ಬನ್ಧಂ ಕುಮಾರೋsಥಾಪಿತು ಕ್ಷಣಾತ್             ॥೨೧.೨೭॥

 

ಅದರ್ಶನಂ ಯಯೌ ಪಾರ್ತ್ಥೋ ವಿಷಣ್ಣಃ ಸಹ ಯಾದವೈಃ ।

ಅಧಿಕ್ಷಿಪ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಯಯೌ ಯತ್ರ ಶ್ರಿಯಃಪತಿಃ                ॥೨೧.೨೮॥

ಆ ರುಗ್ಮವತಿ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ರತಿ,

ಅನಿರುದ್ಧ ಮಗನಾದರೆ, ರತಿ ಕಾಮ ಸತಿ ಪತಿ.

ಈತನಲ್ಲಿತ್ತು 'ಅನಿರುದ್ಧ' ನಾಮಕ ಭಗವಂತನ ಆವೇಶ,

ಬಲಿಷ್ಠ, ರೂಪವಂತ,ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದದ್ದು ಅವನ ವಿಶೇಷ.

 

ಅರ್ಜುನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಈ ಮೂವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು,

ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಯಾದವರನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದು ದೈವಸಂಕಲ್ಪದ ಗುಟ್ಟು.

ಅರ್ಜುನ ವಿಪ್ರಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಸವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಅಸ್ತ್ರದಿಗ್ಬಂಧನ,

ಆದರೂ ಹುಟ್ಟಿದಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮಗು ಕಾಣದಾದಾಗ ನಿಂದಿತನಾದ ಅರ್ಜುನ,

ವಿಷಾದದಿಂದ ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಬಂದುಸೇರಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನಿಧಾನ.


[Contributed by Shri Govind Magal]

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 21: 12-16

ಹಯಂ ಸಭೀಮಫಲ್ಗುನಾ  ಹರೇ ರಥಂ ಸಮಾಸ್ಥಿತಾಃ ।

ವ್ಯಚಾರಯನ್ ಹರೇಃ ಸುತಾ ದಿನಸ್ಯ ಪಾದಮಾತ್ರತಃ ॥೨೧.೧೨॥

ಭೀಮಾರ್ಜುನ ಮೊದಲಾದವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ,

ಕೃಷ್ಣಪುತ್ರರು ಏರಿಕುಳಿತರು ಭಗವದ್ರಥದಲ್ಲಿ.

ಯಾಗದ ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸುತ್ತಿ ಬಂದಾಗ,

ಸಮಯ ಕಳೆದದ್ದಷ್ಟೇ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಕಾಲುಭಾಗ.

 

ಜಿತಾಃ ಸಮಸ್ತಭೂಭೃತೋ ಜರಾಸುತಾದಯಃ ಕ್ಷಣಾತ್ ।

ವೃಕೋದರಾದಿಭಿಸ್ತು ತೈರ್ಹಯಶ್ಚ ದಿವ್ಯ ಆಯಯೌ ॥೨೧.೧೩॥

ಜರಾಸಂಧಾದಿ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಭೀಮಸೇನಾದಿಗಳಿಂದ ಸೋತಾಗ,

ದಿನದ ಕಾಲಂಶ ಸಂದಿತ್ತು ಯಾಗದ ಅಲೌಕಿಕ ಕುದುರೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ.

 

ಹಯಃ ಸ ಕೃಷ್ಣನಿರ್ಮ್ಮಿತೋ ದಿನೇನ ಲಕ್ಷಯೋಜನಮ್ ।

ಕ್ಷಮೋ ಹಿ ಗನ್ತುಮಞ್ಜಸಾ ದಿನಾಶ್ವಮೇಧಸಿದ್ಧಯೇ ॥೨೧.೧೪॥

ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ,

ಅದಕ್ಕಾಗೇ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಯಾಗದ ಅಶ್ವ.

ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಯೋಜನದ ಸಂಚಾರ,

ಸಮರ್ಥವಾಗಿಸಿತ್ತು ಕುದುರೆಯ ದೈವವ್ಯಾಪಾರ.

 

ಪರಾಶರಾತ್ಮಜೋ ಹರಿರ್ಹರಿಂ ಯದಾ ತ್ವದೀಕ್ಷಯತ್ ।

ತದಾssಸಸಾದ ಹ ದ್ವಿಜಸ್ತೃಣಾವಹೋ ರುರಾವ ಚ ॥೨೧.೧೫॥

ಪರಾಶರ ಪುತ್ರ ವ್ಯಾಸರೂಪಿ ನಾರಾಯಣ,

ದೀಕ್ಷಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು -ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನ.

ಆಗಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹುಲ್ಲು ಹಿಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ,

ಹಾಗೆ ಬಂದ ಅವನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ರೋದನ.

 

ಬ್ರಜನ್ತಿ ಜನ್ಮನೋsನು ಮೇ ಸದಾ ಸುತಾ ಅದೃಶ್ಯತಾಮ್ ।

ಇತೀರಿತೇsರ್ಜ್ಜುನೋsಬ್ರವೀದಹಂ ಹಿ ಪಾಮಿ ತೇ ಸುತಾನ್ ॥೨೧.೧೬॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದ -ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೊಡಲೇ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅದೃಶ್ಯ,

ಅರ್ಜುನ ಉತ್ತರಿಸಿದ -ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಕೊಡುವುದು ನನ್ನ ಕೆಲಸ.


[Contributed by Shri Govind Magal]

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 21: 17-22

ನ ಕೃಷ್ಣರಾಮಕಾರ್ಷ್ಣಿಭಿಃ ಸುತಾ ನು ಮೇsತ್ರ ಪಾಲಿತಾಃ ।

ಕ್ವ ತೇsತ್ರ ಶಕ್ತಿರಿತ್ಯಮುಂ ಜಗಾದ ಸೋsರ್ಜ್ಜುನಮ್  ದ್ವಿಜಃ ॥೨೧.೧೭॥

 ಯಾವಾಗ ಅರ್ಜುನ ತಾನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿದ,

ಅದನ್ನ ಕೇಳಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೇಳಿದ.

ಕೃಷ್ಣ ಬಲರಾಮ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಆಗದೇ ಇದ್ದದ್ದು,

ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲುಂಟು ಆ ಶಕ್ತಿ -  ಅದು ಹೇಗೆ ಆಗುವುದು?

 

ತದಾ ಜಗಾದ ಫಲ್ಗುನೋsಸುರೈರ್ವಿದೂಷಿತಾತ್ಮನಾ ।

ನ ವಿಪ್ರ ತಾದೃಶೋsಸ್ಮ್ಯಹಂ ಯಥೈವ ಕೇಶವಾದಯಃ ॥೨೧.೧೮॥

ಆಗ ಅರ್ಜುನ ಅಸುರಾವೇಶದಿಂದ ಹೇಳುವ,

ಎಲೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನಾನು ಕೃಷ್ಣಾದಿಗಳಂತಲ್ಲ ಎನ್ನುವ.

 

 

ಮಯಾ ಜಿತಾ ಹಿ ಖಾಣ್ಡವೇ ಸುರಾಸ್ತಥಾsಸುರಾನಹಮ್ ।

ನಿವಾತವರ್ಮ್ಮನಾಮಕಾನ್  ವಿಜೇಷ್ಯ ಉತ್ತರತ್ರ ಹಿ ॥೨೧.೧೯॥

ಹಿಂದೆ ಖಾಂಡವವನ ದಹನದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಗೆದ್ದಿದ್ದೇನೆ,

ಮುಂದೆ ನಿವಾತಕವಚರೆಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನಿದ್ದೇನೆ.

 

 

ಉದೀರ್ಯ್ಯ ಚೇತಿ ಕೇಶವಂ ಸ ಊಚಿವಾನ್ ವ್ರಜಾಮ್ಯಹಮ್ ।

ಇತೀರಿತೋsವದದ್ಧರಿಸ್ತವಾತ್ರ ಶಕ್ಯತೇ ನು ಕಿಮ್ ॥೨೧.೨೦॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಅರ್ಜುನ ಕೃಷ್ಣಗೆ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಅಂದ,

ಎಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂದ.

 

 

ವಿಲಜ್ಜಮಾನಮೀಕ್ಷ್ಯ ತಂ ಜಗಾದ ಕೇಶವೋsರಿಹಾ ।

ವ್ರಜೇತಿ ಸ ಪ್ರತಿಶ್ರವಂ ಚಕಾರ ಹಾಪ್ಯರಕ್ಷಣೇ ॥೨೧.೨೧॥

 

ವಹ್ನಿಂ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯೆsಶಕ್ತಶ್ಚೇದಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಯಾದವೈಃ ।

ಯಯೌ ನ ರಾಮಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾವನಿರುದ್ಧಂ ಚ ಕೇಶವಃ ॥೨೧.೨೨॥

ಕೃಷ್ಣನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅರ್ಜುನ ಲಜ್ಜಿತನಾದ,

ಅರಿಗಳ ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಹರಿ-ಸರಿ ಹೊರಡು ಎಂದ.

ಒಂದುವೇಳೆ ನನ್ನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುತ್ರರ ರಕ್ಷಣೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ,

ಅರ್ಜುನನೆಂದ-ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವೆ ಸೋತು ಹೋದರೆ.

ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗೈದ ಅರ್ಜುನ ಯಾದವರನ್ನೊಡಗೂಡಿ ಹೊರಟ,

ಬಲರಾಮ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಅನಿರುದ್ಧರನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಕಳಿಸದೇ ಬಿಟ್ಟ,

ಅವರುಗಳ ಕೀರ್ತಿ ಕಾಪಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಆಡಿದ ಆಟ.


[Contributed by Shri Govind Magal]