ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ - ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ : 1: 1 - 5

ಓಂ  ।।

ನಾರಾಯಣಾಯ  ಪರಿಪೂರ್ಣಗುಣಾರ್ಣವಾಯ

ವಿಶ್ವೋದಯ ಸ್ಥತಿಲಯೋನ್ನಿಯ ತಿಪ್ರದಾಯ  ।

ಜ್ಞಾನಪ್ರದಾಯ  ವಿಬುಧಾಸುರ ಸೌಖ್ಯ ದುಃಖ -

ಸತ್ಕಾರಣಾಯ  ವಿತತಾಯ ನಮೋನಮಸ್ತೇ  ।।೧.೧।। 

ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಗುಣಗಳ ಕಡಲು ,

ಜಗದ ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಳಯಗಳ ಒಡಲು ,

ಜಗದೆಲ್ಲರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವೀವ ದೇವತೆಗಳ ಸುಖದ ಹೂರಣ,

ಅವರವರಿಗೆ ಸಮನಾದ ದೈತ್ಯರ ದುಃಖಕ್ಕೂ ಕಾರಣ,

ಎಲ್ಲರಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಹ ನಾರಾಯಣ,

ಇದೋ ಸ್ವೀಕರಿಸು ನಿನಗೆ ನನ್ನ ನಮ್ರ ನಮನ .

ಆಸೀದುದಾರಗುಣವಾರಿಧಿರಪ್ರಮೇಯೋ

ನಾರಾಯಣಃ ಪರತಮಃ ಪರಮಾತ್ ಸ ಏಕಃ |

ಸಂಶಾಂತಸಂವಿದಖಿಲಂ ಜಠರೇ ನಿಧಾಯ

ಲಕ್ಷ್ಮೀಭುಜಾಂತರಗತಃ ಸ್ವರತೋsಪಿ ಚಾsಗ್ರೇ ||೧.೨||

ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಗಳ ಹೊಂದಿರುವಾತ ,

ಯಾರಿಗೂ ಎಂದೂ ಪೂರ್ಣ ತಿಳಿಯದಾತ,

ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತರಿಗೂ ಉನ್ನತನಾತ ,

ಏಕಮೇವ ಅದ್ವಿತೀಯ ಮಹಿಮನಾತ ,

ಈ ಸೃಷ್ಟಿಗೂ ಮೊದಲು ,

ಆತ ಆನಂದದ ಕಡಲು ,

ಅವನೆಂದೂ ಸ್ವರಮಣ ,

ಅವನಲ್ಲವೇ ನಾರಾಯಣ,

ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅವನುದರದಲ್ಲಿ ,                               

ಜ್ಞಾನದೇಹಿಯ ತಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ತೋಳಲ್ಲಿ .

ತಸ್ಯೋದರಸ್ಥಜಗತಃ ಸದಮಂದಸಾಂದ್ರ-

ಸ್ವಾನಂದತುಷ್ಟವಪುಷೋsಪಿ ರಮಾರಮಸ್ಯ |

ಭೂತ್ಯೈ ನಿಜಾಶ್ರಿತಜನಸ್ಯ ಹಿ ಸೃಜ್ಯಸೃಷ್ಟಾ-

ವೀಕ್ಷಾ ಬಭೂವ ಪರನಾಮನಿಮೇಷಕಾಂತೇ ||೧.೩||

ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತ ಉದರದಿ ಧರಿಸಿದಾತ ,

ದೋಷವೇ ಇರದ ಆನಂದದಮೈಯಾತ,

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ ಅವನ ಸುಖಕೆ-ಕಾರಣ,

ತನ್ನಲ್ಲೇ ತಾನು ಸುಖಿಸುವ ಅವನು  ಸ್ವರಮಣ,

ನೋಡಲಿಚ್ಛಿಸಿದ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಆನಂದ ,

ಕಣ್ಮಿಟುಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಯಸಿದ .

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ಚೇತನಗಣಾನ್ ಜಠರೇ ಶಯನಾ-

ನಾನಂದಮಾತ್ರವಪುಷಃ ಸೃತಿವಿಪ್ರಮುಕ್ತಾನ್ |

ಧ್ಯಾನಂಗತಾನ್ ಸೃತಿಗತಾಂಶ್ಚ ಸುಷುಪ್ತಿಸಂಸ್ಥಾನ್

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಕಾನ್ ಕಲಿಪರಾನ್ ಮನುಜಾಂಸ್ತಥೈಕ್ಷತ್ ||೧.೪||

ತನ್ನುದರದಲ್ಲಿರುವ ಆನಂದಿ ಮುಕ್ತರು ,

ಆನಂದವೇ ಮೈವೆತ್ತ ಧ್ಯಾನನಿರತರು ,

ನಿದ್ರಾವಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜೀವರು ,

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಕಲಿತನಕ ಇರುವವರು ,

ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ,

ತನ್ನಧೀನದ ವಿವಿಧಜೀವರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದ ದೇವರು.

ಸ್ರಕ್ಷ್ಯೇ ಹಿ ಚೇತನಗಣಾನ್ ಸುಖದುಃಖಮಧ್ಯ-

ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಯೇ ತನುಭೃತಾಂ ವಿಹೃತಿಂ ಮಮೇಚ್ಛನ್ |

ಸೋsಯಂ ವಿಹಾರ ಇಹ ಮೇ ತನುಭೃತ್ ಸ್ವಭಾವ-

ಸಂಭೂತಯೇ ಭವತಿ ಭೂತಿಕೃದೇವ ಭೂತ್ಯಾಃ ||೧.೫||

ಇರುವ ಬಹಳ ತರಹದ ಜೀವಗಣ ,

ಉಣಿಸಲು ಸುಖ ದುಃಖ-ಎರಡರ ಹೂರಣ,

ಆಡುತ್ತೇನೆ ನನ್ನಾಸೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆಟ ,

ಇದು ನನಗೊಂದು ವಿನೋದದ ನೋಟ,

ಅದರಿಂದ ಜೀವಸ್ವಭಾವಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ,

ಇದು ನನ್ನಾಕೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಗೂ ಪ್ರಿಯಕರ.

[Contributed by Shri Govind Magal]

Bhava Spandana - 30

ಭಾವ ಸ್ಪಂದನ by “ತ್ರಿವೇಣಿ ತನಯ”

ಅಸ್ಥಿರ -ಸ್ಥಿರ

ಅಶಾಶ್ವತವಿದು ಲೋಕದಾ ಜೀವನ,
ಅಂತೆಯೇ ಧನ ಮತ್ತು ಯೌವ್ವನ,
ಸತಿ ಸುತ ಬಾಂಧವರು ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ,
ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಸನ್ನಡತೆ ಕೈ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂತೆ -ಚಿಂತೆ

ಎಂದಿದ್ದರೂ ಇದು ಗಂಟು ಕಟ್ಟೇಳುವ ಸಂತೆ,
ಬೆಂಬಿಡದ ತೊಳಲಾಟ ಬಗೆಹರಿಯದ ಚಿಂತೆ,
ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಮರುಳು ನೆಂಟಿನ ಅಂಟು,
ತಪ್ಪದೇ ಕಟ್ಟಿಕೋ ನಿಜ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಗಂಟು.

ಬೇಡ -ಮುಖವಾಡ

ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಮುಖವಾಡಗಳ ಗಲಿಬಿಲಿ,
ಹಸುಮುಖದೊಳಗೆ ಘರ್ಜಿಸುವ ಕ್ರೂರ ಹುಲಿ,
ಹುಲಿಮುಖದೊಳಗೆ ತ್ರಾಣವಿರದ ಇಲಿ,
ಬೆತ್ತಲಾಗರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಟುಸತ್ಯ ತಿಳಿ.

ನಾಟಕದಂಕ -ಒಣಬಿಂಕ

ಯಾರ ನೋಡಿದರೂ ಅರ್ಥವಿರದ ಒಣ ಬಿಂಕ,
ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕೂ ಹೊಸದೊಂದು ನಾಟಕದ ಅಂಕ,
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡುತ ಜೀವ ಸಾಧಿಸುವದೇನು?
ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ತನ್ನ ತಾ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದವನು!

ವ್ಯಾಪಾರ -ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ಬೆಳಗಾಯಿತೆಂದರೆ ಶುರು ವ್ಯಾಪಾರ ,
ಕೊಟ್ಟರೆ ಏನು ಬರುವುದೆಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ,
ಕೊಡಲು ಮೊದಲು ನಿನ್ನದೆಂದೇನಿದೆ?
ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವರಲ್ಲಿ ಅವರದೇನಿದೆ?
ಎಲ್ಲರೂ ಇರುವುದೇ ನಮ್ನಮ್ಮ ಜೈಲಲ್ಲಿ!
ಹೊರಡುವುದು ಸರಕಿಡದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ!
ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಾಮಾನೂ ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ,
ಜಮಾ ಖರ್ಚುಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆಯೆಲ್ಲ!
[Contributed by Shri Govind Magal]

Bhava Spandana - 29

ಭಾವ ಸ್ಪಂದನ by “ತ್ರಿವೇಣಿ ತನಯ”

ಮಾಲಿನ್ಯ -ಸ್ವಭಾವಜನ್ಯ 

ತಡೆಯಬಹುದು ಶಬ್ಧ ಮಾಲಿನ್ಯ,
ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ,
ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದೇ ಮನದ ಮಾಲಿನ್ಯ?
ಕಷ್ಟವೇನೋ;ಅದಾಗಿದ್ದರೆ ಸ್ವಭಾವಜನ್ಯ!

ಅಧಮ-ಮಧ್ಯಮ-ಉತ್ತಮ

ಹರಿಕಾರುಣ್ಯದಿ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದೆಲ್ಲಾ ಜೀವಗಳು-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ,
ಎಲ್ಲರೊಳು ನಿಂತಾಡುವ ಒಬ್ಬನೇ ಭಗವಂತ -ತಾ ಬಿಂಬ,
ಅಧಮ ಜೀವನಾದವ ಇದ್ಯಾವುದನೂ ನಂಬ,
ಮಧ್ಯಮನು ಒಳ್ಳೆಯದಕೆ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತನೆಂಬ,
ಉತ್ತಮ ಜೀವನು ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವರಲಿ ಬಿಂಬನ ಕಾಂಬ,
ಯೋಗ್ಯತಾನುಸಾರ ಅನುಭವ ಕೊಡುವ ಅವ ಬಿಂಬ.

ಸ್ವಭಾವಗಳ ಅನಾವರಣ

ಎನಿತು ಚಂದ ಭಗವಂತ ಮಾಡಿಸುವ ಜೀವಸ್ವಭಾವಗಳ ಅನಾವರಣ,
ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಅವರವರ ಸ್ವಭಾವದ ಮೆರೆವಣಿಗೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಹೂರಣ,
ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ! ಯಾವ ಪರಿಯದು ಮಡಿ ಮೈಲಿಗೆಯ ಹುಚ್ಚು?
ಬಿಂಬಾನುಸಂಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಮಡಿ ಮೈಲಿಗೆಯೇ ಒಂದು ಕೈ ಹೆಚ್ಚು!
ಎಂತಾದರೂ ಮಾಡಿಸು ಸ್ವಾಮೀ ಮನ ನಿನ್ನ ಮರೆಯದಿರಲಿ,
ಯಾರಲ್ಲಿ ಏನೇ ನಡೆದರೂ ನನ್ನ ಏಳಿಗೆಗೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನ ಮೂಡಲಿ.

ಯಾವುದು ಪ್ರಧಾನ-ಸ್ವಭಾವವೇ ಮಾನ

ಅಧಮ ಜೀವಕೆ ಹಣ ಪ್ರಧಾನ,
ಮಧ್ಯಮಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಧನ,
ಉತ್ತಮ ಬಯಸದಿದ್ದರೂ ಲಭ್ಯ ಗೌರವ,
ಫಲ ಸಿಗುವುದು ತಕ್ಕಂತೆ ಜೀವ ಸ್ವಭಾವ.
[Contributed by Shri Govind Magal]