Saturday, 10 December 2022

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 22: 201-210

 

ಕೃಷ್ಣೇ ಪ್ರಯಾತೇ ನಿಲಯಂ ಪುರದ್ವಿಷೋ ರಾತ್ರೌ ಪೌಣ್ಡ್ರೋ ವಾಸುದೇವಃ ಸಮಾಗಾತ್ ।

ಸಹೈಕಲವ್ಯೇನ ನಿಜೇನ ಮಾತುಃ ಪಿತ್ರಾ ತಥಾSಕ್ಷೋಹಿಣಿಕತ್ರಯೇಣ ॥೨೨.೨೦೧॥

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತಪಸ್ಸಿಗೆಂದು ಹೊರಟು ಹೋದಂಥ ಆ ಸಮಯ,

ಏಕಲವ್ಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಾತನೊಟ್ಟಿಗೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟ ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವ.

ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೊರಹೋಗಲೆಂದು ಕೃಷ್ಣ,

ಮೂರು ಅಕ್ಷೋಹಿಣಿ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರೆದ ದ್ವಾರಕಾಪಟ್ಟಣ.

 

ಪುರೀಂ ಪ್ರಭಞ್ಜನ್ತಮಮುಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಸರಾಮಶೈನೇಯಯದುಪ್ರವೀರಾಃ ।

ಸಂಯೋಧಯಾಮಾಸುರಥಾಭ್ಯವರ್ಷಚ್ಛರೈರ್ನ್ನಿಷಾದಾಧಿಪ ಏಕಲವ್ಯಃ ॥೨೨.೨೦೨॥

ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವ ಪಟ್ಟಣ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ,

ಬಲರಾಮ, ಸಾತ್ಯಕಿ ಯಾದವರಿಂದ ಪೌಂಡ್ರಕನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ,

ಜೋರಾಗಿತ್ತು :ಬೇಡರೊಡೆಯ ಏಕಲವ್ಯನ ಬಾಣಗಳ ಹಾವಳಿ.

 

ತದಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರೈಃ ಸಹಸಾ ವಿಷಣ್ಣಾ ಯದುಪ್ರವೀರಾ ವಿಹತಪ್ರದೀಪಾಃ ।

ಸಹೈವ ರಾಮೇಣ ಶಿನೇಶ್ಚ ನಪ್ತ್ರಾ ಸಮಾವಿಶನ್ ಸ್ವಾಂ ಪುರಮೇವ ಸರ್ವೇ ॥೨೨.೨೦೩॥

ಅಸದಳವಾಗಿತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ವೀರ ಏಕಲವ್ಯನ ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆ,

ಬಲರಾಮ ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಜೊತೆ ಯಾದವರು ಊರೊಳು ಹೊಕ್ಕರು ಇಲ್ಲದೇ ಬೆಳಕನೆಲೆ.

ಪುನಃ ಸಮಾದಾಯ ತಥೋರುದೀಪಿಕಾ ಅಗ್ರೇ ಸಮಾಧಾಯ ಚ ರೌಹಿಣೇಯಮ್ ।

ವಿನಿಸ್ಸೃತಾ ಆತ್ತಶಸ್ತ್ರಾಃ ಸ್ವಪುರ್ಯ್ಯಾಃ ಸಿಂಹಾ ಯಥಾ ಧರ್ಷಿತಾಃ ಸದ್ಗುಹಾಯಾಃ ॥೨೨.೨೦೪॥

ಮತ್ತೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ದೀವಟಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ,

ಯಾದವರು ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಬಲರಾಮ ನೇತೃತ್ವದೊಂದಿಗೆ

ಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸಿಂಹಗಳ ರೀತಿ,

ದ್ವಾರಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಯಾದವರ ಸ್ಥಿತಿ.

 

ಅಥಾsಸಸಾದೈಕಲವ್ಯಂ ರಥೇನ ರಾಮಃ ಶೈನೇಯಃ ಪೌಣ್ಡ್ರಕಂ ವಾಸುದೇವಮ್ ।

ಅಯುದ್ಧ್ಯತಾಂ ತೌ ಸಾತ್ಯಕಿಃ ಪೌಣ್ಡ್ರಕಶ್ಚ ತಥಾSನ್ಯೋನ್ಯಂ ವಿರಥಂ ಚಕ್ರತುಶ್ಚ ॥೨೨.೨೦೫॥

ರಥಾರೂಢ ಬಲರಾಮ ಏಕಲವ್ಯನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ,

ವೀರ ಸಾತ್ಯಕಿ ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವನ ಎದುರಿಸಿದ.

ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವ ಹಾಗೂ ಸಾತ್ಯಕಿಯರದು ಘೋರ ಕಾದಾಟ,

ಸಮಬಲದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ರಥಹೀನ ಆದಂಥ ನೋಟ.

 

ತತೋ ಗದಾಯುದ್ಧಮಭೂತ್ ತಯೋರ್ದ್ದ್ವಯೋಸ್ತಥಾ ರಾಮಶ್ಚೈಕಲವ್ಯಶ್ಚ ವೀರೌ ।

ಕೃತ್ವಾSನ್ಯೋನ್ಯಂ ವಿರಥಂ ಗದಾಭ್ಯಾಮಯುದ್ಧ್ಯತಾಂ ಜಾತದರ್ಪ್ಪೌ ಬಲಾಗ್ರ್ಯೌ ॥೨೨.೨೦೬॥

 

ರಥಹೀನರಾದವರ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಗದಾಯುದ್ಧ,

ಏಕಲವ್ಯ ಬಲರಾಮರೂ ರಥಹೀನರಾಗಿ ಶುರುವಿಟ್ಟರು ಗದಾಯುದ್ಧ.

 

ತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಕೇಶವೋ ವೈನತೇಯಮಾರು‌ಹ್ಯಾSಯಾದ್ ಯತ್ರ ತೇ ಯುದ್ಧಸಂಸ್ಥಾಃ ।

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕೃಷ್ಣಂ ಹರ್ಷಸಮ್ಪೂರಿತಾತ್ಮಾ ರಾಮೋ ಹನ್ತುಂ ಚೈಕಲವ್ಯಂ ಸಮೈಚ್ಛತ್ ॥೨೨.೨೦೭॥

ಹೀಗೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲು ಕೆಲಕಾಲ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧ,

ಗರುಡನೇರಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಶಂಖ ಊದುತ್ತ ಬಂದ.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದ ಯಾದವರೆಲ್ಲರದೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನತ್ತ ನೆಟ್ಟ ನೋಟ,

ಕೃಷ್ಣನ ಕಂಡ ಬಲರಾಮ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ ಏಕಲವ್ಯನ ಕೊಲ್ಲುವ ಮಾತ.

 

ಉದ್ಯಮ್ಯ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಸ ಗದಾಂ ಜವೇನೈವಾಭ್ಯಾಪತದ್ ರೌಹಿಣೇಯೋ ನಿಷಾದಮ್ ।

ಬಲಂ ಕೋಪಂ ಚಾಸ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವೈಕಲವ್ಯಃ ಪರಾದ್ರವಜ್ಜೀವಿತೇಚ್ಛುಃ ಸುದೂರಮ್ ॥೨೨.೨೦೮॥

ಬಲರಾಮ ತನ್ನೆರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಗದೆಯ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ,

ಏಕಲವ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡೋಡುತ್ತಾ ಬಂದ.

ಬಲರಾಮನ ಕೋಪ ಬಲವನ್ನು ಏಕಲವ್ಯ ಗಮನಿಸಿದ,

ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಯಸಿ ಬಹುದೂರ ಓಡಿಹೋದ.

 

ವಿದ್ರಾವಯನ್ ರೌಹಿಣೇಯೋSನ್ವಯಾತ್ ತಂ ಭೀತೋSಪತಚ್ಚೈಕಲವ್ಯೋSಮ್ಬುಧೌ ಸಃ ।

ವೇಲಾನ್ತಂ ತಂ ದ್ರಾವಯಿತ್ವಾSತ್ರ ತಸ್ಥೌ ರಾಮೋ ಗದಾಪಾಣಿರದೀನಸತ್ತ್ವಃ ॥೨೨.೨೦೯॥

ಬಲರಾಮ ಏಕಲವ್ಯನ ಓಡಿಸುತ್ತಾ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ,

ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಏಕಲವ್ಯ ಅಳುಕುತ್ತಾ ಸಾಗರದಿ ಬಿದ್ದ.

ಸಮುದ್ರತೀರದತನಕ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋದ ಬಲಭದ್ರ,

ತನ್ನ ಗದೆ ನೆಲಕ್ಕೂರಿ ನಿಂತ ತೋರಿ ಗಾಂಭೀರ್ಯ.

 

ಸುಪಾಪೋSಸಾವೇಕಲವ್ಯಃ ಸುಭೀತೋ ರಾಮಂ ಮತ್ವೈವಾನುಯಾತಂ ಪುನಶ್ಚ ।

ಸಮುದ್ರೇSಶೀತಿಂ ಯೋಜನಾನಾಮತೀತ್ಯ ಪಶ್ಚಾದೈಕ್ಷದ್ ದ್ವೀಪಮೇವಾಧಿರು‌ಹ್ಯ ॥೨೨.೨೧೦॥

 ಮಹಾಪಾಪಿಷ್ಠ ಏಕಲವ್ಯ ಬಹಳವಾಗಿ ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದ,

ಬಲರಾಮ ತನ್ನ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಬತ್ತು ಯೋಜನ ದಾಟಿ ಹೋದ,

ನಡುಗಡ್ಡೆಯೊಂದನೇರಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದ.

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 22: 188-200

 

ತತಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಸುತವರಂ ತ್ವತ್ತ ಆದಾಸ್ಯ ಇತ್ಯಜಃ ।

ಯದುಕ್ತವಾಞ್ಛಿವಂ ಪೂರ್ವಂ ಸತ್ಯಂ ಕರ್ತ್ತುಂ ತದಬ್ರವೀತ್             ॥೨೨.೧೮೮॥

 

ಪುತ್ರಂ ದೇಹೀತಿ ಸೋsಪ್ಯಾಹ ಪೂರ್ವಮೇವ ಸುತಸ್ತವ ।

ಜಾತಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಾಮಾ ಯಃ ಸ ಮದ್ದತ್ತಃ ಪ್ರವಾದತಃ             ॥೨೨.೧೮೯॥

ನಿನ್ನಿಂದ ಮಗನನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ರುದ್ರಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ,

ಹಿಂದಾಡಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಲೋಕಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ರುದ್ರನಲ್ಲಿ ಮಗನ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ.

ರುದ್ರ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ -ಯಾವ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ನಾಮಕ ಮಗನು ನಿನಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ,

ಅವನು ನನ್ನಿಂದಲೇ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವನೆಂದು ಆಗಲಿ ಲೋಕದ ಜನರ ಭಾವನೆ.

 

ಪೂರಾ ದಗ್ಧೋ ಮಯಾ ಕಾಮಸ್ತದಾsಯಾಚತ ಮಾಂ ರತಿಃ ।

ದೇಹಿ ಕಾನ್ತಂ ಮಮೇತ್ಯೇವ ತದಾ ತಾಮಹಮಬ್ರವಮ್             ॥೨೨.೧೯೦॥

 

ಉತ್ಪತ್ಸ್ಯತೇ ವಾಸುದೇವಾದ್ ಯದಾ ತಂ ಪತಿಮಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ।

ಇತ್ಯತೋsಸೌ ಮಯಾ ದತ್ತ ಇವ ದೇವ ತ್ವದಾಜ್ಞಯಾ             ॥೨೨.೧೯೧॥

ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆಗಿತ್ತಲ್ಲ ನನ್ನಿಂದ ಕಾಮನ ದಹನ,

ಅವನ ಸತಿ ರತಿಯಿಂದ ತನಗೆ ಪತಿಯ ಕೊಡೆಂಬ ನಿವೇದನ.

ಮುಂದೆ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಈಗ ದೇಹ ಕಳಕೊಂಡವನು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ,

ಅವನನ್ನೇ ನೀನು ಗಂಡನಾಗಿ ಹೊಂದುವೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ಅದೂ ಕೂಡಾ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆಯೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಶಿವನನ್ನುತ್ತಾನೆ.

 

ದಾಸೋsಸ್ಮಿ ತವ ದೇವೇಶ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಶರಣಾಗತಮ್ ।

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾsಭಿಪ್ರಣಮ್ಯೈನಂ ಪುನರಾಹ ಸುರಾನ್ ಹರಃ ॥೨೨.೧೯೨॥

ಓ ದೇವತೆಗಳೊಡೆಯಾ, ನಾನಾಗಿದ್ದೇನೆ ನಿನ್ನ ದಾಸ,

ಶರಣಾಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಸರ್ವೇಶ.

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ರುದ್ರ ಕೃಷ್ಣಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ನಮಸ್ಕಾರ,

ದೇವತೆಗಳುದ್ದೇಶಿಸಿ ಅವನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಮುಂದಿನ ಉದ್ಗಾರ.

 

ಯದರ್ತ್ಥಮೇಷ ಆಯಾತಃ ಕೇಶವಃ ಶೃಣುತಾಮರಾಃ ।

ಯೋsಸುರೋ ವಕ್ರನಾಮಾssಸೀದವದ್ಧ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವರಾತ್             ॥೨೨.೧೯೩॥

ಓ ದೇವತೆಗಳೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಏಕೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನೆಂದು ನೀವೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ,

ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವರದಿ ಅವಧ್ಯನಾಗಿದ್ದ ವಕ್ರನೆಂಬ ಅಸುರನ ಹಾವಳಿ.

 

ತದಾಜಾತಾದ್ ವಾಸುದೇವಪುತ್ರಾತ್ ಕಾಮಾದೃತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ।

ತಂ ಹನ್ತುಮೇವ ಪುತ್ರಂ ಸ್ವಂ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಮುದರೇsರ್ಪ್ಯ ಚ             ॥೨೨.೧೯೪॥

 

ಆಯಾತ ಇಹ ತಂ ಚಾಪಿ ದದಾಹ ಸ್ವೋದರಾತ್ ಸುತಮ್ ।

ನಿಸ್ಸಾರಯಿತ್ವಾ ಕಕ್ಷಂ ಚ ದಗ್ಧಂ ಪಶ್ಯತ ದೇವತಾಃ                     ॥೨೨.೧೯೫॥

ವಕ್ರ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾದಂಥ ಒಂದು ವರ,

ಅವಧ್ಯನಾದ ತನಗೆ ಸಾವು ಬಂದರೆ ಅದು ನವಜಾತ ದೈವಶಿಶುದ್ವಾರ.

ಕಾಮಾವತಾರಿಯಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣ,

ಅವನನ್ನು ಹೊರತಂದು ಆ ಕಾಡನ್ನೂ ಕಾಡನಾವರಿಸಿದ ವಕ್ರನನ್ನೂ ಮಾಡಿದ ಭಸ್ಮ.

ಹೀಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಹಿಮಾಲಯದ ಆ ಕಾಡು ಕಾಡಲ್ಲಿದ್ದ ವಕ್ರನನ್ನು ಸುಟ್ಟ,

ಅದನ್ನೇ ರುದ್ರದೇವರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತೋರಿದ ಸಾಕ್ಷಿಯ ನೋಟ.

 

ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಕರಾಳೇನ ಸ್ವತೇಜೋವರ್ದ್ಧಿತೇನ ಚ ।

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನೇನೈವ ತಂ ದೈತ್ಯಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ವನಸಮನ್ವಿತಮ್             ॥೨೨.೧೯೬॥

 

ಪುನಶ್ಚ ಸ್ವೋದರೇ ಪುತ್ರಂ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಕೇಶವಃ ।

ಸದ್ಯೋಗರ್ಭಂ ಪುನಸ್ತಂ ಚ ರುಗ್ಮಿಣ್ಯಾಂ ಜನಯಿಷ್ಯತಿ   ॥೨೨.೧೯೭॥

ಅಗ್ನಿಸಮೇತವಾದ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದ ಅಸುರ ಕಾನನ ದಹನ,

ಮತ್ತೆ ತನ್ನುದರದೊಳಗೆ ಮಗನನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕೃಷ್ಣ -ಮುಂದೆ ರುಗ್ಮಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಿತವನ ಜನನ.

 

ಪೂರ್ವವತ್ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರೇಣ ಯುವಾ ಚ ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ದೃಷ್ಟಮೇತನ್ನಾರದಾದ್ಯೈರ್ಮ್ಮುನಿಭಿಃ ಸರ್ವಮೇವ ಚ               ॥೨೨.೧೯೮॥

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಆಗಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ ಯುವಕ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಕ್ಷಣ,

ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು ನಾರದಾದಿಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಣ.

 

ಏವಂ ಕ್ರೀಡತ್ಯಯಂ ದೇವಃ ಪೂರ್ಣ್ಣೈಶ್ವರ್ಯ್ಯೇಣ ಕೇವಲಮ್ ।

ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಕೇಶವಂ ನೇಮುರ್ದ್ದೇವಾಃ ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಃ             ॥೨೨.೧೯೯॥

ತತೋ ಹರಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಸುರೇನ್ದ್ರಮುಖ್ಯೈಃ ಸುರೈಃ ಸ್ತುತೋ ಗರುಡಸ್ಕನ್ಧಸಂಸ್ಥಃ ।

ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣತಃ ಶಙ್ಕರೇಣ ಸ್ತುತಸ್ತೃತೀಯೇsಹ್ನಿ ನಿಜಾಂ ಪುರೀಮಗಾತ್ ॥೨೨.೨೦೦॥

ನಂತರ ನಾರಾಯಣನಾದ :ಬ್ರಹ್ಮ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತ,

ಗರುಡಗಮನನು ಆದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಶಂಕರನಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತ.

ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮೂರನೇ ದಿನ,

ತನ್ನ ಪಟ್ಟಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಟ ಪಯಣ.

ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 22: 181-187

 

ಅಭ್ಯೇತ್ಯ ಪಾದಯುಗಳಂ ಜಗದೇಕಭರ್ತ್ತುಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಭಕ್ತಿಭರಿತಃ ಶಿರಸಾ ನನಾಮ ।

ಚಕ್ರೇ ಸ್ತುತಿಂ ಚ ಪರಮಾಂ ಪರಮಸ್ಯ ಪೂರ್ಣ್ಣಷಾಡ್ಡ್ಗುಣ್ಯವಿಗ್ರಹವಿದೋಷಮಹಾವಿಭೂತೇಃ ॥೨೨.೧೮೧॥

ಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳೇ ಮೈವೆತ್ತಂಥ,

ದೋಷಗಳೇ ಇರದ ಮಹಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ,

ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಒಡೆಯನಾದ ಕೃಷ್ಣ ಜಗದ ಪಿತ.

ಪೂಜಿಸಿದ ಸದಾಶಿವ, ಅಂಥಾ ಕೃಷ್ಣ ಪಾದಗಳ ಸ್ತುತಿಯ ದ್ವಾರ,

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಭಗವಂತಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ.

 

ಕೃಷ್ಣೋsಪ್ಯಯೋಗ್ಯಜನಮೋಹನಮೇವ ವಾಂಞ್ಛಸ್ತುಷ್ಟಾವ ರುದ್ರಹೃದಿಗಂ ನಿಜಮೇವ ರೂಪಮ್ ।

ರೂದ್ರೋ ನಿಶಮ್ಯ ತದುವಾಚ ಸುರಾನ್ ಸಮಸ್ತಾನ್ ಸತ್ಯಂ ವದಾಮಿ ಶೃಣುತಾದ್ಯ ವಚೋ ಮದೀಯಮ್ ॥೨೨.೧೮೨॥

 

ವಿಷ್ಣುಃ ಸಮಸ್ತಸುಜನೈಃ ಪರಮೋ ಹ್ಯುಪೇಯಸ್ತತ್ಪ್ರಾಪ್ತಯೇsಹಮನಿಲೋsಥ ರಮಾsಭ್ಯುಪಾಯಾಃ ।

ಏಷ ಹ್ಯಶೇಷನಿಗಮಾರ್ತ್ಥವಿನಿರ್ಣ್ಣಯೋತ್ಥೋ ಯದ್ ವಿಷ್ಣುರೇವ ಪರಮೋ ಮಮ ಚಾಬ್ಜಯೋನೇಃ ॥೨೨.೧೮೩॥

 

ಅವ್ಯಕ್ತತಃ ಸಕಲಜೀವಗಣಾಚ್ಚ ನಿತ್ಯ ಇತ್ಯೇವ ನಿಶ್ಚಯ ಉತೈತದನುಸ್ಮರಧ್ವಮ್ ।

ಇತ್ಯುಕ್ತವತ್ಯಖಿಲದೇವಗಣಾ ಗಿರೇಶೇ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರಣೇಮುರತಿವೃದ್ಧರಮೇಶಭಕ್ತ್ಯಾ ॥೨೨.೧೮೪॥

ಕೃಷ್ಣ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲದವರ ಮೋಹನಾರ್ಥ,

ಮಾಡಿದ ರುದ್ರಾಂತರ್ಗತ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೂಪದ ಸ್ತೋತ್ರ.

ಆಗ ರುದ್ರದೇವ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ,

ನನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾತನ್ನ ಕೇಳಿ -ನುಡಿಯುತ್ತಿರುವೆ ಸತ್ಯವನ್ನೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಸಜ್ಜನರೂ ತಪ್ಪದೇ ಮಾಡಬೇಕು ನಾರಾಯಣನ ಧ್ಯಾನ,

ರುದ್ರನಾದ ನಾನು, ಪ್ರಾಣ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರು ಅವನ ಸೇರುವ ಸಾಧನ.

ಇದು ವೇದಾಂತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯ,

ನನಗೂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ನಾರಾಯಣನೇ ವಂದ್ಯದೈವ.

 

ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತಲೂ ಜೀವಗಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಾರಾಯಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ,

ಅವನು ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವೇದೋಕ್ತವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ.

ಹೀಗೆ ಶಿವನಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಸರ್ವೋತ್ತಮಮತ್ವದ ಸಾರ,

ದೇವತಾ ಸಮೂಹ ಬಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಕೃಷ್ಣಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

 

ಉಕ್ತೈರನೈಶ್ಚ ಗಿರಿಶವಾಕ್ಯೈಸ್ತತ್ವವಿನಿರ್ಣ್ಣಯೈಃ ।

ಕೃಷ್ಣಸ್ಯೈವ ಗುಣಾಖ್ಯಾನೈಃ ಪುನರಿನ್ದ್ರಾದಿದೇವತಾಃ                   ॥೨೨.೧೮೫॥

 

ಜ್ಞಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಮಗಮನ್ ಪುರಾsಪಿ ಜ್ಞಾನಿನೋsಧಿಕಮ್ ।

ಸರ್ವದೇವೋತ್ತಮಂ ತಂ ಹಿ ಜಾನನ್ತ್ಯೇವ ಸುರಾಃ ಸದಾ             ॥೨೨.೧೮೬॥

 

ತಥಾsಪಿ ತತ್ಪ್ರಮಾಣಾನಾಂ ಬಹುತ್ವಾದ್ ಯೇSತ್ರ ಸಂಶಯಾಃ ।

ಯುಕ್ತಿಮಾತ್ರೇ  ತೇsಪಿ ರುದ್ರವಾಕ್ಯಾದಪಗತಾಸ್ತದಾ ॥೨೨.೧೮೭॥

 

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸದಾಶಿವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ,

ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡ ಆ ವಾದ,

ಕೃಷ್ಣಗುಣ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ,

ಇಂದ್ರಾದಿದೇವತೆಗಳಿಗಾಯ್ತು ಅರಿವಿನ ಆನಂದ.

ದೇವತೆಗಳಿಗಿದೆ ಭಗವಂತನ ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವದ ಜ್ಞಾನ,

ಪಾಶುಪತಾದಿ ಆಗಮಗಳಿಂದ ಸಂಶಯಗಳ ಕಿರಣ,

ರುದ್ರನ ಮಾತಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣ.